Europees beleid
Strategienota’s van de Europese Commissie heten Witboeken (White Papers). Daarin zet zij haar plannen voor onderdelen van de Europese integratie uiteen, die nodig zijn om de doelen in het Witboek te bereiken. Voor de verkeers- en vervoerwereld is relevant het Witboek: "Het Europese vervoerbeleid tot 2010: tijd om te kiezen", uit 2001. Dit Witboek heeft in april 2006 een tussentijdse evaluatie (mid-term review) ondergaan. Mobiliteit is essentieel voor de Europese welvaart en het vrij verkeer van personen en goederen. Om de negatieve effecten van mobiliteit op energieverbruik en milieuvervuiling terug te dringen werkt de Europese Commissie de komende tijd aan een actieplan voor goederenlogistiek en binnenvaart, intelligente vervoerssystemen voor efficiëntere en schonere mobiliteit, duurzame mobiliteit van personen in steden en ambitieuze programma’s voor groene vrachtwagens en auto’s.
Een Groenboek is een discussiedocument van de Europese Commissie, dat meestel vrij uitvoerig ingaat op een onderdeel van het beleid, vaak ter voorbereiding van een Witboek. Groenboeken houden het midden tussen een probleeminventarisatie en beleidsaanbevelingen. De Europese Commissie nodigt "het veld" uit te reageren op deze Groenboeken, en zij gebruikt de reacties bij haar beleidsaanbevelingen en voorstellen. Voor decentrale overheden is van belang het Groenboek voor schoon stadsvervoer met als titel: Towards a New Culture for Urban Mobility. Voor verkeer en vervoer kunt u de belangrijkste beleidsactiviteiten van de Europese Commissie – inclusief consultaties voor Groenboeken – vinden op de website van de Europese Commissie.
De groen- en witboeken kunnen verstrekkende gevolgen hebben voor de decentrale overheden omdat ze Europese wet- en regelgeving kunnen beïnvloeden. Een voorbeeld is de Europese kaderrichtlijn luchtkwaliteit (officieel de 'Richtlijn 96/62/EG betreffende de beoordeling en het beheer van de luchtkwaliteit' van 27 september 1996). In deze richtlijn staan de grondbeginselen van het Europese luchtkwaliteitsbeleid. Volgend op de kaderrichtlijn is er een besluit dat de uitvoering van de EG-kaderrichtlijn luchtkwaliteit in Nederlandse wetgeving vastlegt.
Europese wet- en regelgeving speelt belangrijke rol in het openbaar vervoer
De regels van de Europese Commissie spelen een steeds belangrijker rol in het openbaar vervoer. Het algemene kader voor nationale wetgeving op het gebied van openbaar vervoer is sinds 1969 de verordening 1191/69. Deze is bij verordening 1893/91 gewijzigd. Op 20 juli 2005 publiceerde de Europese Commissie een voorstel voor een nieuwe verordening, die de verordening uit 1969 moet gaan vervangen. De Europese ministerraad heeft dit voorstel op 9 juni 2006 in gewijzigde vorm aanvaard (2000/0212 COD). De verordening, die op 9 december 2009 van kracht wordt, is het kader waarbinnen de lidstaten openbare vervoersdiensten kunnen ontwikkelen. Daarnaast geeft de verordening duidelijkheid over het uitvoeren en financieren van lokaal openbaar vervoer.
De belangrijkste wetgeving op het gebied van aanbesteding van openbaar vervoer wordt gevormd door twee Europese aanbestedingsrichtlijnen. Er is een aanbestedingsrichtlijn voor leveringen, diensten en werken (richtlijn 2004/18/EG) en een richtlijn voor de nutsectoren water, energie, transport en posterijen (richtlijn 2004/17/EG). In Nederland zijn deze richtlijnen ‘vertaald’ in het Besluit aanbestedingsregels voor overheidsdiensten (Bao) en het Besluit aanbestedingsregels speciale sectoren (Bass). Op 1 december 2005 zijn Bao en Bass in werking getreden.
Lees meer over wetgeving openbaar vervoer.
