Het lokale en regionale openbaar vervoer wordt overwegend verzorgd met bussen, trams en metro’s. Relatief nieuwe vormen van openbaar vervoer zijn: regionale treindiensten, light rail, buurtbus, openbaar vervoer over water en regiotaxi.
Het zijn specifieke vormen; de laatste twee vallen overigens niet in strikte zin onder de definitie van openbaar vervoer (zie wet- en regelgeving).
Regionale treindiensten
In de periode 1999-2008 zijn er 22 treindiensten gedecentraliseerd naar de provincies en stadsregio’s. Het waren treindiensten waar NS geen rendabele exploitatie mogelijk achtte. Sinds 1 januari 2005 is in de Wp2000 geregeld dat de concessies voor deze diensten moeten worden aanbesteed. Klik hier voor meer informatie over regionale treindiensten.
Light rail
Light rail is een verzamelwoord voor vervoersconcepten op regionale schaal tussen stoptrein, tram en metro in. Met name de Karlsruhe-variant, waarbij voertuigen zowel van het stadsnet als van spoorweginfrastructuur gebruik maken, is een bekende vorm van light rail. Kenmerken zijn snel, frequent, snel optrekken en afremmen, betrouwbaar, toegankelijk, comfortabel en ‘smoel’.
Buurtbus
De buurtbus is een kleinschalige vorm van openbaar vervoer, die vooral in landelijke gebieden aanwezig is. Hij rijdt volgens een vaste dienstregeling. Het bijzondere is dat hij wordt georganiseerd én gereden door vrijwilligers. De buurtvereniging waarin zij zich hebben georganiseerd is doorgaans zeer betrokken bij hun buurtbus en is goed geworteld in de gemeenschap. Andersom zorgt de buurtbus voor sociale coherentie in het gebied.
De buurtbus heeft maximaal acht zitplaatsen, omdat dan met een rijbewijs B gereden mag worden. De voertuigen worden ter beschikking gesteld door de streekvervoeronderneming die de concessie heeft in het desbetreffende gebied. Dit bedrijf zorgt ook voor het beheer en onderhoud. Elke buurtbus sluit op minimaal één plaats aan op ander openbaar vervoer. Voor buurtbussen kent het NVB eigen plaatsbewijzen: enkele ritten, vier- en tienrittenkaarten, alle drie in voltarief en reductie. De kaartjes geven recht op een rit zonder overstap en zijn niet afhankelijk van de afgelegde afstand. De strippenkaart is niet geldig op de buurtbus, de OV-Jaarkaart en Studenten OV-kaart wel.
Het fenomeen buurtbus bestaat sinds eind jaren ’70. In 2009 waren er 166 buurtbuslijnen. Klik hier voor het lijnenoverzicht.
Openbaar vervoer over water
Hoewel bescheiden van omvang is openbaar vervoer over water sinds 1998 een gewaardeerde aanvulling op het reguliere openbaar vervoer geworden. Naar de letter van de wet is openbaar vervoer over water geen openbaar vervoer. Wel heeft de wetgever in artikel 7 van het Besluit personenvervoer een deel van de Wp2000 en het Bp2000 van overeenkomstige toepassing verklaard op “voor een ieder openstaand personenvervoer dat volgens een dienstregeling per passagiersschip wordt verricht”. Het moet gaan om schepen die geen auto’s kunnen vervoeren en die sneller kunnen varen dan
Ook de regiotaxi is in de zin der wet geen openbaar vervoer. Maar in artikel 6 van het Bp2000 is een deel van de Wp2000 en het Bp2000 van overeenkomstige toepassing verklaard op voor een ieder openstaand personenvervoer per auto dat niet volgens een dienstregeling wordt verricht. De productnaam voor dit soort vervoer is regiotaxi. Onder deze naam wordt vervoer op afroep geboden voor reizigers in gebieden waar geen reguliere buslijnen zijn of in aanvulling op een openbaarvervoervoorziening. De regiotaxi heeft echter nog een tweede, belangrijker doelgroep: Wmo-geïndiceerden.
Wat doet het KpVV?
- Wij helpen bij het uitwisselen van kennis rond de onderwerpen regionale treindiensten en light rail. We maakten verschillende documenten.
- Het kenniscentrum To-Do is betrokken bij de rol van de regiotaxi bij de bundeling van doelgroepen.
