Fietsexcursie Heerhugowaard Inrichting Kindvriendelijke Straten

Zo’n 23 mensen - waarvan 14 vanuit verschillende overheden - kwamen donderdag 30 september horen en zien hoe Heerhugowaard, met een 50.000 inwoners, werkt aan de kindvriendelijkheid van de openbare ruimte.

Heerhugowaard
Heerhugowaard is al sinds de jaren zeventig voorloper op het gebied van het kindvriendelijke inrichten van de stad. De stad richt zich op het bouwen van woningen voor forenzen uit de Randstad en heeft zich daarin altijd al geprofileerd als een kindvriendelijke stad. Aan de andere kant is Heerhugowaard lange tijd erg autogericht geweest. Het karakter van de polder met zijn rationele verkaveling en daardoor kaarsrechte wegen kwam dat ook ten goede. In de laatste jaren is er echter steeds meer aandacht voor fietsverkeer. Resultaat hiervan is onder andere een fietsstraat, nieuwe fietsverbindingen, het asfalteren van de hoofdfietsroutes en het verbeteren van de voorrangspositie van fietsers bij diverse kruisingen.

In herinrichting van oudere woonwijken uit de jaren zestig en zeventig heeft kindvriendelijkheid een belangrijke positie ingenomen. Bij inrichting van de nieuwbouwwijk ‘Stad van de zon' is, naast het kindvriendelijk inrichten, ook de verbinding tussen de speelplaatsen (kindvriendelijke routes) en ‘avontuurlijk spelen’ een belangrijke toevoeging geweest.

Er zijn vier schoolzones ingericht en er volgen er nog twee in 2010. De gemeente heeft hier gekozen voor de Octopusplan-systematiek.

Tenslotte heeft Heerhugowaard in 2009 een van de belangrijkste hoofdwegen ingericht volgens het principe ‘langzaam rijden gaat sneller, waarbij doorstroming, oversteekbaarheid, lage snelheid en de positie van hulpdiensten belangrijke factoren zijn geweest in het ontwerp.

Introductie fietsexcursie
Wethouder Baijards van verkeer en vervoer heette de deelnemers van harte welkom en gaf aan dat Heerhugowaard 'duurzaamheid' voorop heeft staan. De gemeentelijke organisatie geeft zelf het goede voorbeeld door auto-parkeren alleen voor mensen van buiten de gemeente toe te staan of anders tegen een hoog tarief.

Ontwikkeling Heerhugowaard/Stad van de Zon
Reint Mellema, city marketeer geeft in zijn presentatie de ontwikkeling van de gemeente weer: In de jaren 70 was er een explosieve bevolkingsgroei.
Stad van de Zon is als nieuwbouwwijk ontwikkeld met een aantal ambities waaronder:
- stedenbouwkundige en sociale kwaliteit (divers woningaanbod met ook sociale woningbouw);
- CO2 = emissie-neutrale wijk.

Speelbeleid
Michelle Schinkel geeft als beleidsmedewerker speelbeleid de laatste ontwikkelingen weer. Er wordt op dit moment gewerkt aan een speelruimtebeleidsplan, dat is nu nog in concept. Speelruimte is een integraal thema met veel raakvlakken. De gemeente heeft de (niet wettelijk vastgelegde) norm overgenomen van minimaal 3% van de omgeving beschikbaar stellen voor speelruimte.

Heerhugowaard vindt het belangrijk om de jeugd te betrekken. De Nationale Jeugdraad heeft onderzoek gedaan naar hoe jeugdparticipatie nog beter kan.

Verder is in 2007 het project ‘Kansrijk Jong’ gestart: een integraal programma waarbij de jeugd centraal staat. Dit programma loopt tot en met 2011 en gaat in op thema’s als wonen, combineren werk/gezin, veiligheid, zorg en natuurlijk ook spelen.

Avontuurlijk spelen is een thema dat in de Stad van de Zon meer inhoud heeft gekregen. Met piepschuim elementen konden kinderen aangeven welke speelelementen ze in hun woonomgeving wilden zien. Zand kwam niet hoog in de lijst maar dat lag mede aan het feit dat in die wijk ook een strand aanwezig is.
Daarnaast wordt hard gewerkt aan het realiseren van een kindvriendelijke route met diverse elementen onderweg. Deze wordt in 2011 ingevoerd.

Verkeersstructuur/Largas
Jan Albert de Leur is verkeerskundige en laat in zijn presentatie zien hoe de verkeersstructuur van de stad zich in de loop der tijd ontwikkeld heeft.
In 1960-1970 was er veel ontwikkeling van de industrie. Er is een treinverbinding aan de rand van de stad gelegd. In de jaren 70 is er groei van de inwoners, jaren 80 kleine uitbreiding. Jaren 90 geeft een boost wat betreft vinex-woningen.
Een knelpunt bij de ontsluiting van nieuwe wijken zijn de polderwegen. Deze zijn niet geschikt voor veel verkeer.

In de oude situatie was er veel nadruk op de auto. Voor fietsers waren er niet altijd logische routes. Dit kwam ook uit de fietsbalans: de concurrentiepositie van de fiets t.o.v. de auto is slecht. Er wordt nu hard gewerkt aan het ombuigen van deze situatie.

Het concept Largas gaat uit van met smalle rijstroken (3 meter) het verkeer dwingen tot lagere snelheden. Hierdoor ontstaat een betere oversteekbaarheid. Aan het ‘zuivere’ gedachtengoed is in Heerhugowaard wel een concessie gedaan. Hulpdiensten wilden geen hoge middenberm en er is in het midden een mogelijkheid om in te halen.

Fietstocht
Het eerste deel van de fietstocht liet vooral de toepassing zien van Largas, ging langs probleemkruispunten en eindigde voor de lunch bij een schoolzone rondom de Familieschool.

Schoolzones
Rene Venneker, directeur van de Familieschool, gaf tijdens de lunch een toelichting op de schoolomgeving en het gebruik maken van ‘Octopusplan’ om de situatie rond de school veiliger te maken.

Er zijn sinds 2005 de nodige aanpassingen gedaan waaronder bij het drukke kruispunt. Er is een rustiger wegbeeld ontstaan door minder lichtmasten. Duidelijk is wel dat je er met alleen infrastructuurmaatregelen niet komt. Ook moeten mensen aangesproken worden op hun gedrag. Octopusplan gaat ook uit van meerdere ‘pijlers’ waar je aan moet werken.

In 2005 kwam 68 procent op de fiets naar school (dus ook veel jonge kinderen). De routes zijn onderzocht destijds met behulp van de ‘draadjesmethode'. In 2010 is de modal split nog steeds gunstig wat de fiets betreft.

Wijze	2005	2010
Voet	13 %	16%
Auto	19%	24%
Fiets	68%	60%

Waarom (nog steeds) zoveel fietsers?

• Verkeersbrigadiers: ouders op het kruistpunt, daardoor meer durf om hun kind zelfstandig te lagten fietsen. 60/70 ouders per week zijn nodig.
• Aanpassingen gedaan op kruispunt (oa minder lichtmasten, rustiger beeld).
• Al 30 jaar gaat groep 8 op de fiets op schoolkamp naar Texel: als je hier op school zit, ga je fietsen in groep 8!
  Voldoende fietsenstallingen per groep en ook voor ouders. Tevens ook wachtplaats voor ouders. De weg naar school is altijd vrij.

Wat kan beter:

• Meer bekendheid met paaltjes van Octopus. Meer herkenning aan kant van de weg.
• Duidelijker aangeven waar zone begint en eindigt.

Rene krijgt de nodige vragen na zijn verhaal. Vanuit de deelnemers komen nog andere suggesties rondom bijvoorbeeld Kiss and Ride.

Vervolg fietstocht
Na de lunch vervolgen we onze fietstocht langs twee andere schoolzones ‘in wording’ en nemen we uitgebreid de tijd voor de ‘Stad van de Zon’ en het avontuurlijk spelen. Een heringerichte wijk en een fietsstraat zijn de twee hoofdelementen later op de middag. Een dilemma als ‘er is wel parkeerruimte aan de rand van de wijk maar daar gaat men niet staan’ zorgt voor veel herkenning.

Afsluiting
Terug op het gemeentehuis praten we met een hapje en drankje nog even na. Met dank aan de gemeente Heerhugowaard voor al het werk en organisatie!