Recreatieverkeer is het verkeer buiten het woon-werkverkeer en het zakelijke verkeer. Voorbeelden zijn familiebezoek, bezoek aan evenementen, strand, bioscoop of sportschool, wandelen en fietsen. Lees meer...

Gevonden in de kennisbank:

• KpVV-bericht nr. 111: Verkeer naar leisure beter inschatten

  De vrijetijdsindustrie wordt steeds belangrijker. Daarom halen gemeenten graag nieuwe vrijetijdsvoorzieningen (leisure) binnen. Maar die trekken ook verkeer aan. De vraag is: hoeveel eigenlijk? Kunnen de wegen dat aan of moet er meer capaciteit komen? Zijn extra parkeerplekken nodig of is de modal split te beïnvloeden, bijvoorbeeld met mobiliteitsmanagement? En hoe omgaan met piekverkeer? Een nieuwe publicatie geeft antwoorden.

  Onderwerp: Recreatie
  Publicatie 8-03-2012

• Verkeersgeneratie leisure

  Omgaan met onzekerheden rond bijzondere en unieke vrijetijdsvoorzieningen en evenementen Leisure is de besteding van vrije tijd buitenshuis. Leisurevoorzieningen trekken veel verkeer aan. Informatie hierover is van groot belang, maar voor veel van deze voorzieningen en evenementen kunnen geen kengetallen ontwikkeld worden. De publicatie bevat o.a. een stappenplan. Gebruik hiervan geeft inzicht in het aantal verkeersbewegingen en de benodigde parkeercapaciteit, evenals een antwoord op de vraag hoe om te gaan met pieken en hoe je het gebruik van fiets en openbaar vervoer kunt stimuleren. Ook zijn er referentiegegevens te vinden, zoals bezoekersaantallen. De publicatie is met name bedoeld voor beleidsmedewerkers bij overheidsinstellingen, maar ook voor managers van de leisurevoorzieningen zelf. De publicatie is in samenwerking met het KpVV tot stand gekomen. Te bestellen bij CROWDeze publicatie is niet gratis te bestellen of downloaden via het KpVV. U kunt de publicatie tegen betaling bestellen via CROW, artikel nr 305.

  Onderwerp: Recreatie
  Publicatie 2-11-2011

• Definitie evenement

  Mobiliteitsmaatregel Een evenement is een georganiseerde activiteit die gedurende een korte periode relatief veel bezoekers trekt. Er is een grote verscheidenheid aan evenementen: locatie: van weiland tot stadscentrum omvang: van klein tot zeer groot; uitstraling: van lokaal tot internationaal; tijdstip: van overdag tot diep in de nacht, van doordeweeks tot ’s weekends; begin- en eindtijd: vaste tijden (voetbalwedstrijd) of niet (braderie, Parkpop); vervoermiddel: soms is de auto dominant, soms juist niet. Vaak hebben evenementen een vriendelijk karakter. Iemand is verantwoordelijk te houden voor het evenement en is aanspreekbaar voor de overheid. Spontane evenementen vallen dus niet onder deze omschrijving. Een evenement heeft een beperkte tijdsduur; bekende publieksattracties als de Efteling of de rondvaartboten van Amsterdam zijn geen evenementen (een voetbalwedstrijd in een stadion is een grensgeval). Een open dag op een basisschool is van een andere orde dan een vliegshow. Uit ervaring zijn evenementen tot 30.000 bezoekers per dag relatief eenvoudig. Daarboven wordt de organisatie van het vervoer complexer. Of een groot evenement mobiliteitsproblemen oplevert, hangt af van de ligging van het gebied (landelijk/ stedelijk), beschikbaarheid van openbaar vervoer, de spreiding van bezoekers in het gebied (wielerronde vs. Popconcert) en of er vaste begin- en eindtijden zijn.

  Onderwerp: Recreatie
  Kennispagina 24-06-2011

• Aanpassen Werkritmes en bezoektijden

  Mobiliteitsmaatregel Problemen met bereikbaarheid ontstaan vooral omdat te veel mensen op hetzelfde moment ergens willen aankomen of vertrekken. Buiten deze pieken is er meestal nog capaciteit genoeg op de autosnelweg of in het openbaar vervoer. Het spreiden van deze piek is daarom een voor de hand liggende maatregel. Achtergronden Het aanbod: rekeningrijden en dalurenkaart Spreiden van de ochtend en avondspits staat al vele jaren op het programma. De belangen vooral vanuit de aanbieders zijn groot: met dezelfde wegcapaciteit of aanbod aan spoormaterieel meer mensen vervoeren. Economisch is dat in ieder geval zeer aantrekkelijk. De NS beschikt daarom al vele jaren over de dalurenkaart. Met flinke korting kunnen reizigers na 9:00 uur en in het weekend reizen. Eenzelfde dalurenkaart voor het wegennet is nog niet beschikbaar. Rekeningrijden is al vele jaren onderwerp van studie. Het Rijk heeft besloten om vanaf 2012 een kilometerheffing in te voeren. De vraag: dagindelingen Vanuit de vraagkant zijn er ook problemen om tot een grotere spreiding te komen. Iedereen wil ongeveer op dezelfde tijd op het werk zijn om met collega’s te overleggen of om gezamenlijk projecten aan te pakken (face tot face contacten). De dagindeling in de thuissituatie is daarop ingesteld met vooral bij tweeverdieners nauwkeurige afspraken wie wanneer waar is en wat moet doen. De flexibiliteit in de dagindeling is beperkt, terwijl de reisafstanden worden steeds groter. Meer over een ruimtelijke inrichting die rekening houdt met de complexe dagindelingen van huishoudens vindt u hier. Aanpak binnen mobiliteitsmanagement Vanuit mobiliteitsmanagement is piekspreiding een belangrijk onderwerp ook als met niet direct wil sleutelen aan individuele dagindelingen of de invoering van rekeningrijden. Een drietal thema’s hebben de afgelopen tijd belangstelling getrokken: Betere spreiding van dagritmes bij ziekenhuizen; Maatregelen om de uitrijdpiek bij evenementen te drukken; Projecten met bedrijven en werknemers om de spits te dempen; Betere spreiding dagritmes bij ziekenhuizen. Instellingen die in het bijzonder te maken hebben met de pieken en dalen in aanwezigheid zijn ziekenhuizen. Een groot aantal groepen met ieder hun eigen patroon bevindt zich dagelijks in het complex. Zolang die patronen geen pieken hebben die samenvallen of gepaard gaan met extreme pieken bij het wegrijden of binnenkomen zijn er geen problemen te verwachten. Problemen rond de parkeercapaciteit doen zich voor als die pieken wel samenvallen. Veel ziekenhuizen zijn er toe over gegaan om keuzes te maken. Het Erasmus MC ontmoedigt met betaald parkeren het personeel op kantoortijden om met de auto te komen. Het VU mc in Amsterdam doet hetzelfde. Door het autogebruik onder medewerkers op kantoortijden te beperken ontstaat meer ruimte in de parkeergarages om groepen met een hogere prioriteit op te vangen. Te denken valt aan personeel dat in avond of nachtdienst moet werken en bezoekers aan de polikliniek die niet altijd goed ter been zijn. Een speciale groep vormt het bezoek aan patiënten. Bij veel ziekenhuizen gelden nog bezoektijden die beginnen aan het einde van de middag en doorlopen tot het begin van de avond. Als deze bezoektijden samenvallen met de ploegwisseling van dag- en avonddienst is er rond 15:00 uur sprake van een extreme piek die bijna niet valt op te vangen. Andere venstertijden voor het patiëntenbezoek of geen vaste bezoektijden is dan een succesvolle en relatief eenvoudige maatregel. De in- en uitrijdpiek bij ziekenhuizen is meestal minder extreem, juist door de grote hoeveelheid aan groepen en ritmes. Maatregelen om de uitrijdpiek bij evenementen te drukken. Rotterdam is in Nederland de stad met de meeste evenementen. De stad wil zich op dit gebied als een goed gastheer opstellen. Om de mobiliteit rond evenementen in goede banen te leiden heeft de dS+V / Gemeente Rotterdam begin 2004 opdracht gegeven de verkeersopstoppingen voor aanvang, maar vooral ook na afloop van grote evenementen te onderzoeken. Hoe bereik je dat bezoekers na afloop van een concert of een wedstrijd niet massaal naar de uitgang snellen en met hun auto’s de wegen, en met hun aantallen het OV verstoppen?. Enkele ideeën worden in Rotterdam momenteel al uitgevoerd of zijn nog steeds onderwerp van uitwerking. Afknijpen: de meest simpele en rigoureuze methode is afknijpen: de slagboom langer gesloten houden, beperken van het aantal betaalmogelijkheden, versmallen van de wegstroommogelijkheden. Hoewel deze methoden goed kunnen werken leveren ze vaak praktische problemen op (zie Circustheater). Verzorgen uitloopactiviteiten. De gemeente Rotterdam denkt actief mee met exploitanten van publiekstrekkers of evenementenlocaties hoe ze met drankjes, een aangepast programma of gewoon via communicatie (“drink nog een drankje”, “haast levert weinig tijdwinst op”) de mensen langer binnen kunnen houden en rustiger kunnen laten wegstromen. Deze oplossing is vergelijkbaar aan die gekozen is in het Circustheater. Actieve communicatie. Door feitelijke informatie te geven over de files en vertragingen zijn mensen langer binnen te houden. Deze oplossing vergt relatief veel investeringen in grote schermen of andere media om actuele informatie te verzamelen en te communiceren. Speciale arrangementen om mensen te binden. Organisatoren worden aangemoedigd in te zetten op speciale arrangementen met bijvoorbeeld overnachting of vervoer met touringcar. Zo is de verkeersdruk direct te verlagen. Prijsdifferentiatie. De tariefstelling op het parkeerterrein kan zo zijn dat langer verblijf wordt beloond. Een radicale benadering is om rond stadions het tarief omgekeerd te maken aan de verblijfsduur. Naarmate je na het evenement langer blijft parkeren betaal je minder. Hoewel deze optie serieus wordt uitgewerkt en simpel lijkt, zijn er vele praktische problemen: aanpassing van het tariefstelsel in de gemeente, inkomstenverlies, herprogrammeren apparaten en een algemene scepsis of het wel gaat werken. Het is namelijk nog onduidelijk hoe gevoelig bezoekers zijn voor deze maatregel. Marketing. Onder deze techniek valt het geheel van zachte en harde verleidende methoden om de bezoekers te bewegen om langer te blijven. Gemeente Rotterdam, dS+V, Arjan Meurs, 010 – 489.5733 a.meurs@dsv.rotterdam.nl Projecten met bedrijven en werknemers om spits te dempen Spitsspreiding is nog steeds het meest actueel in het woon-werkverkeer. Ondanks de opkomst van de 24-uurs economie is de ochtend en avondspits nog steeds problematisch. Op verschillende punten kunnen de bedrijven zelf maatregelen: Invoering van flexibele werktijden en langere openstelling van het bedrijf. Het aanbieden van andere werkritmes, bijvoorbeeld 4 werkdagen van 9 uur i.p.v. 5 werkdagen. Zo wordt én de spits vermeden én een gehele reisdag uitgespaard (succesvoorbeelden ter navolging). Aanbieden van extra faciliteiten op en rond de werkplek om privé en werk flexibeler te combineren: kindercrèche, warme maaltijden, relax ruimten (een vestiging in een stadscentrum helpt ook!). Door telewerken kunnen werknemers een woon-werkreis uitsparen of uitstellen tot na de spits. Door plaatsing van webcams op strategische plekken kunnen werknemers zelf inschatten op welk tijdstip ze de minste filehinder hebben. Dit is toegepast in Amersfoort bij bedrijventerrein De Hoef. Tussen Zoetermeer en Den Haag heeft in 2006 een proef plaatsgevonden waarin werknemers geld of spaarpunten kregen las ze buiten de spits gingen rijden. Het idee achter spitsmijden is dat individuele beloning goedkoper is dan het collectief aanpassen van het aanbod of accepteren van de totale verliestijd. De overstap van een relatief beperkt aantal mensen is voldoende om de vertraging voor velen op te heffen. De proef was succesvol: het leidde tot een grote afname van het aantal autoritten in de spits (50-70%). Wel is het de vraag wat de effecten zijn bij langdurige toepassing. In 2008 en 2009 is er daarom een nieuwe proef tussen Gouda en Den Haag. Daar wordt ook gekeken of het openbaar vervoer een geschikte reismogelijkheid biedt.

  Onderwerpen: Wegwerkzaamheden, Recreatie
  Kennispagina 24-06-2011

• Achtergronden: Leisureverkeer

  Nederlanders hebben steeds meer geld over voor vrijetijdsbesteding. De vrijetijdssector vercommercialiseert hierdoor. Meer dan 50% van al het verkeer is vrijetijdsverkeer, inclusief funshoppen. Toch is de aandacht voor vrijetijdsverkeer in beleid en onderzoek minimaal. ‘Leisure’ heeft te maken met vrijetijdsbesteding buitenshuis zoals bezoeken aan woonwarenhuizen en attractieparken. De leisuresector groeit vooral aan de stadsrand snel. Verschillende leisurevoorzieningen trekken veel bezoekers. Dit kan leiden tot bereikbaarheidsproblemen. Voorbeelden hiervan zijn files op de A13 voor de IKEA en op de A9 voor de Bazaar in Beverwijk en parkeerproblemen bij de Posbank aan de rand van de Veluwe. Veel voorkomende mobiliteitsproblemen onvoldoende parkeergelegenheid; filevorming op onderliggend of hoofdwegennet; gebrekkige informatievoorziening; gebrek aan afstemming tussen partijen; ontbreken van openbaar vervoer. Mogelijke oplossingen voldoende parkeervoorzieningen; directe openbaarvervoerlijnen; ontsluitende weginfrastructuur; goede fietsroutes en stallingen; inzet van verkeersbegeleiders; voorkomen van kruisende verkeersstromen; woon-werkregeling en aparte parkeerplekken voor personeel; aparte route voor leveranciers; parkeren op afstand; heldere reisinformatie vooraf; onderzoek naar pieksituaties en bepalen in welke situaties het verkeer soepel moet verlopen. Verkeersaantrekkende werking van voorzieningen In 2011 brengen het KpVV en CROW een methode uit om de verkeersgeneratie van leisurevoorzieningen in te schatten. Daarnaast heeft CROW een rekentool om de verkeersgeneratie te bepalen.

  Onderwerp: Recreatie
  Kennispagina 23-06-2011

• Achtergronden: Evenementenverkeer

  Het beheersen van mobiliteitsstromen bij grote evenementen speelt een belangrijke rol. Een evenement is een georganiseerde activiteit die gedurende een korte periode relatief veel bezoekers trekt (definitie). Voorbeelden zijn de TT Assen en de Vierdaagse van Nijmegen. Sinds de bijna-ramp na afloop van Dance Valley 2001, waar 90.000 bezoekers bijeen waren, is er extra aandacht gekomen voor mobiliteit rond evenementen. Mobiliteitsproblemen Mobiliteitsproblemen rond evenementen doen zich vaak voor buiten de spits. Toch kan er overlast zijn. Zeker als de daluren gebruikt worden om weg- of spoorwerkzaamheden uit te voeren. Grote evenementen eisen een professionele organisatie. Veel voorkomende mobiliteitsproblemen onvoldoende parkeerplaatsen; volgeparkeerde bermen en opritten; overlast bij omwonenden; files op toevoerwegen (ook wegen in het landelijk gebied met beperkte capaciteit); files door foutgeparkeerde auto’s en door zoekverkeer; overbelasting van openbaar vervoer. Mogelijke oplossingen Gemeenten kunnen via de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) nadere eisen stellen aan evenementen in de buitenlucht. Bijvoorbeeld voldoende parkeergelegenheid of de inzet van verkeersregelaars. Steeds vaker vragen gemeenten een mobiliteitsplan. Voor rijkswegen kan Rijkswaterstaat een zogeheten regelscenario opstellen. Met dit scenario wordt het verkeer voor en na het evenement in goede banen geleid. Als de mobiliteit goed is georganiseerd, kunnen er meer bezoekers komen. Dat kan met: goede communicatie met alle betrokkenen; verkeersmaatregelen: afzettingen, parkeerverboden, bewegwijzering, tijdelijke regeling verkeerslichten, vrijhouden routes voor langzaam verkeer, bussen en hulpdiensten; verkeersmanagement: regelscenario’s; extra parkeergelegenheid: in de omgeving of verder weg (P+R, weiland); inzet pendelbussen en touringcars; afspraken met weg- en spoorbeheerders over werkzaamheden; afspraken met vervoerders en organisatoren over extra openbaar vervoer; vergunningverlening; spreiden van aankomst en vertrek door het aanbieden van voor- en naprogramma’s. De basis voor een evenementenvergunning is het draaiboek met informatie over: soort evenement en type bezoekers; tijdstip en plek; verantwoordelijkheden; programma en bezoekersstromen (crowd management); maatregelen door evenementenorganisatie, wegbeheerders, vervoerders en hulpdiensten; calamiteitenplan. De gemeente Amsterdam heeft een handboek bij evenementen opgesteld waarin deze punten aan de orde komen. In Assen worden grote evenementen getoetst door de opdrachtgever voor het openbaar vervoer.Zie ook: Smash Events: EU-project over duurzame evenementen (o.a. mobiliteitsmanagement)

  Onderwerp: Recreatie
  Kennispagina 23-06-2011

• Achtergronden: Recreatieverkeer

  Grote recreatiegebieden zoals de Veluwe en de Friese wateren zijn het hele jaar door in trek. Vooral in de zomer en tijdens weekenden trekken recreatiegebieden veel dag- en verblijfsrecreanten. Andere regio’s spelen in op de groeiende recreatievraag in eigen streek. De recreatiesector bestaat vooral uit kleinschalige (familie)bedrijven. Voor de oplossing van vervoerproblemen is de samenwerking met deze bedrijven nodig. Veel voorkomende mobiliteitsproblemen grote pieken in de vakantieperiodes; veel verkeersdruk in het recreatiegebied zelf en op kleinere wegen; hinder van autoverkeer in dorpen en bij bezoekerscentra; overlast voor en door recreanten (wandelaars, fietsers en ruiters); lange files richting de kust op stranddagen en parkeerproblemen; sluiten van kleine spoorwegovergangen maakt wandel- en fietsroutes onmogelijk. Er is niet één probleemeigenaar. Er zijn veel spelers: gemeentelijke diensten, recreatieondernemers, vervoerders, fietsverhuurders, VVV en bewoners. Dit bemoeilijkt het vinden van oplossingen. Mogelijke oplossingen Om te zorgen dat verblijfsrecreanten hun uitstapjes zoveel mogelijk te voet, per fiets of met openbaar vervoer maken, worden deze oplossingen toegepast: wegen nabij de meest kwetsbare natuurplekken (tijdelijk) afsluiten; zonering: autoverkeer in een verblijfsgebied beperken; Aan de rand, waar wandel- en fietsroutes beginnen, parkeervoorzieningen aanleggen met horeca (toeristische overstappunten, recreatietransferia). Het natuurtransferium bij de Posbank in Rheden laat zien dat afsluiting van wegen niet per se nodig is. aantrekkelijke wandel- en fietsroutes aanleggen en zorgen voor goede fietsparkeervoorzieningen; Voorbeeld: biesieklette Den Haag. arrangementen met gratis openbaar vervoer;Voorbeelden: Westelijk Zeeuws-Vlaanderen en Schouwen-Duiveland en de Veluwe-reispas betaald parkeren invoeren; goed natransport per bus (met name bij de kust) organiseren; Voorbeelden: transferium Renesse en de kustbus Petten–Den Helder. De ervaring leert dat het exclusieve recht van een zittende vervoerder hierbij een beperkende factor is. In de ov-concessie kan echter een uitzondering worden gemaakt voor piekvervoer op bepaalde verbindingen goede informatie vooraf over de bereikbaarheid (folders, flyers, websites). Breng de betrokken partijen aan tafel en krijg overeenstemming over de oorzaak van het probleem. Dan pas wordt duidelijk welke maatregelen zin hebben en wie welke inspanning moet leveren. Meer Informatie Dagje Uit, voorbeeldenboek recreatieverkeerKpVV-bericht 40: Recreatieverkeer in het landelijk gebied: slim organiserenKenniscentrum Recreatie

  Onderwerp: Recreatie
  Kennispagina 23-06-2011

• Mobility management and seasonal traffic flows

  Op deze tweedaagse conferentie ging het over seizoensgebonden verkeersdruk en mobiliteitsmanagement. EPOMM organiseert de conferentie i.s.m. het DELTA-project. Doel van de conferentie was aandacht geven aan de nieuwste onderzoeksresultaten, netwerkt bieden met internationale vakgenoten en kennis en ervaringen uitwisselen. Dag 1: Uitkomsten van het DELTA-projectDag 2: Netwerken en interactieve sessies DoelgroepHet congres was bedoeld voor allen die werkzaam zijn in de mobiliteitssector en betrokken zijn bij recreatieverkeer, mobiliteitsmanagement en duurzame mobiliteitsoplossingen. OrganisatieEPOMM organiseert dit congres samen met het consortium van het DELTA-project. KpVV is partner in EPOMM. Meer informatie ProgrammaCongreswebsiteEuropean Platform on Mobility Management (EPOMM)DELTA-projectAllinx - netwerksite voor mobiliteitsmanagers

  Onderwerp: Recreatie
  Terugblik 4-10-2010

• MAXLuPo: Integratie van mobiliteitsmanagement en ruimtelijke ordening, aanbevelingen en tips

  Mobiliteitsmanagement is heel effectief als het een plek krijgt in het planningsproces. Deze publicatie geeft aanbevelingen en tips over het integreren van mobiliteitsmanagement in de ruimtelijke ordening en het bouwvergunningsproces. De maatregelen zijn afkomstig uit de dagelijkse praktijk en omvat cases uit heel Europa en de Verenigde Staten. Ze zijn interessant voor verkeerskundigen, planologen en politici die actief in willen zetten op duurzame mobiliteit, minder autogebruik en leefbare steden. MAX-projectDe publicatie is ontwikkeld binnen het Europese project MAX. In de bijlagen (Engelstalig) vindt u uitgebreide casebeschrijvingen.

  Onderwerpen: Aanpak, Beleid, Slimme mobiliteit, Recreatie, Woongebieden, Integrale planning & MIRT, Stadscentra & Winkelgebieden
  Publicatie 30-08-2010

• Be free, be mobile! verkenning naar de kansen van kleinschalig personenvervoer

  Marktonderzoek naar de kansen van kleinschalig personenvervoer in Rotterdam. Dat is een verzameling van kleinschalige vervoersconcepten die niet onder het reguliere openbaar vervoer en taxivervoer vallen. Voorbeelden van kleinschalig personenvervoer zijn:- fietstaxi's- Tuk Tuks- motortaxi's- paard en wagen. Kleinschalig personenvervoer is een alternatief voor het ontsluitend openbaar vervoer, draagt bij aan een duurzaam imago van de stad en is een oplossing voor laagopgeleide jongeren in wijken met weinig werkgelegenheid.   Kleinschalig vervoer heeft kansen voor verplaatsingen binnen wijken, van tram of metro naar de plek van bestemming, BOB-vervoer op uitgangsavonden, evenementenvervoer en vervoer van parkeerplaats of metro naar kantoor.

  Onderwerpen: Aanpak, Schone voertuigen, Bedrijventerreinen, Recreatie, Woongebieden
  Publicatie 18-06-2009

• Business Improvement District: ondernemersinitiatief beloond

  Verkenning van de mogelijkheden van Business Improvement Districts (BIDs) in Nederland. In een BID dragen ondernemers bij aan het verbeteren van de kwaliteit van bedrijventerreinen en winkelgebieden. Inhoud Het rapport beschrijft de werking van BIDs in de VS, Canada, Groot-Brittannië en Duitsland. De ervaringen aldaar worden vertaald naar de Nederlandse situatie. Aan de orde komen: centrummanagement, parkmanagement, gebiedsmanagement, freeriders en financiering. Betekenis Het rapport concludeert dat BIDs effectief zijn. Dat heeft geleid tot een wetsvoorstel voor Bedrijven Investeringszones (BI-zone). Een BI-zone biedt interessante mogelijkheden om de bereikbaarheid van bedrijventerreinen te organiseren en te financieren.  

  Onderwerpen: Aanpak, Financiering, Bedrijventerreinen, Recreatie
  Publicatie 15-01-2009

• Verkeersgeneratie voorzieningen: kengetallen gemotoriseerd verkeer

  Deze publicatie reikt kengetallen aan om de verkeersgeneratie te bepalen van voorzieningen. Er zijn 65 voorzieningen opgenomen in de categorieën: winkelen en boodschappen sport, cultuur en ontspanning horeca en (verblijfs)recreatie gezondheidszorg en (sociale) voorzieningen onderwijs. Per voorziening wordt een korte toelichting gegeven, wordt ingegaan op de wijze van analyseren en wordt beschreven welke aannames en uitgangspunten zijn gehanteerd. RekentoolMet de digitale rekentool van het CROW kunt u zelf rekenen aan verkeersgeneratie.De site wordt regelmatig geactualiseerd. Wanneer u zelf over cijfermateriaal beschikt, kunt u dit via de site aanleveren. Zie ook de CROW-publicatie over de verkeersgeneratie van woon- en werkgebieden.

  Onderwerpen: Aanpak, Recreatie, Mobiliteitsscan
  Publicatie 15-12-2008

• Natuurtransferia op de Veluwe: sturen kan

  Beschrijving Locatie: Veluwe Aantal bezoekers: 28 miljoen dagjesmensen en 1,7 miljoen vakantiegangers Problematiek: Hoe beperk je recreatief autoverkeer in kwetsbare natuurgebieden? Betrokken partijen: Provincie Gelderland, gemeenten op de Veluwe, Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer, Veluws Bureau voor Toerisme, Gelders Overijssels Bureau voor Toerisme, Geldersch Landschap, Recreatiegemeenschap Veluwe, Wageningen Universiteit Status: Door onderzoek van Wageningen Universiteit is veel kennis opgedaan over de (on)mogelijkheden van sturing van gemotoriseerd recreatieverkeer in natuurgebieden. Met deze kennis zijn oplossingen gerealiseerd voor het reduceren van recreatieverkeer in natuurgebieden. Dit is een ideaal toekomstbeeld voor de transferia op de Veluwe. Nu nog kampt de Veluwe, vooral op mooie zonnige dagen en in vakantieperiodes, met verkeersdrukte en parkeerproblemen. Dit vormt een bedreiging voor zowel de natuurlijke als de recreatieve waarden van het gebied. Motorvoertuigen verstoren bijvoorbeeld de rust, van het wild en van recreanten die van de natuur willen genieten. De provincie Gelderland heeft het initiatief genomen om dit probleem aan te pakken. De provincie doet dit samen met de betrokken gemeenten, terreinbeheerders en bureaus voor toerisme.De auto, een gewild vervoermiddel in de vrije tijdBelangrijkste vraag was: Hoe kan overlast van gemotoriseerd recreatieverkeer op de Veluwe gereduceerd worden? Het blijkt moeilijk om recreanten te laten kiezen voor andere vormen van vervoer. Een belangrijke reden voor het gebruik van de auto is de vaak slechte bereikbaarheid van de natuurgebieden met het openbaar vervoer. Daarnaast maken het gemak, de flexibiliteit en de onafhankelijkheid de auto tot een gewild vervoermiddel voor de vrije tijd. Omdat de recreant moeilijk te verleiden is tot een ander vervoermiddel, moeten andere maatregelen de verkeersstromen op de Veluwe reduceren.SturingSturing van het autoverkeer lijkt de beste manier om de verkeersproblematiek te beperken en zelfs te voorkomen. Sturingsmaatregelen op het gebied van bestemming, inrichting of beheer moeten recreanten in een bepaalde richting te geleiden. Vaak wordt daarbij gedacht aan inrijverboden, toegangsbeperkingen en betaald parkeren. De ervaringen op de Veluwe laten zien dat juist uitnodigende maatregelen goed werken. Bewegwijzering, routes en herkenbare toegangsplekken tot de natuur verleiden bezoekers om naar een bepaald deel van een natuurgebied te gaan. Daarmee lukt het om de grote massa te sturen en de meest kwetsbare plekken te ontzien. Welk sturingsmechanisme het beste werkt, hangt af van de wensen en het gedrag van de bezoekers in een gebied. Natuurtransferium NunspeetOp de Veluwe is ervaring opgedaan met clustering van voorzieningen bij het Veluwetransferium Nunspeet. Het transferium is een concentratiepunt van recreatieve voorzieningen en activiteiten, dat met name dient voor het opvangen van het gemotoriseerde recreatieverkeer aan de rand van een natuurgebied. Het Veluwetransferium heeft een parkeerterrein voor ongeveer 150 auto’s, een natuuractiviteitencentrum, uitkijktoren, activiteitenbos, speeltuin en is startpunt van een aantal wandelroutes, waaronder een speciale route voor kinderen. Het transferium ligt aan de snelweg en vlakbij het station. Belangrijke redenen voor recreanten om het transferium te bezoeken zijn: de goede bereikbaarheid en de aantrekkelijke voorzieningen, bijvoorbeeld de combinatie van een natuuractiviteitencentrum en wandelroutes. Het transferium trekt vooral mensen die een ‘beleving’ zoeken. De bezoekers zijn voornamelijk gezinnen met kinderen. De combinatie van voorzieningen en natuur werkt goed voor deze doelgroep.PosbankIn het Posbankgebied ondervonden beheerders en omwonenden op mooie dagen hinder van bezoekers die door het gebied reden en hun auto’s overal parkeerden. Aan bezoekers is daarom gevraagd waarom ze dat deden. Uit het onderzoek blijkt dat veel mensen per ongeluk met de auto in het centrum van het gebied komen. De weginrichting speelde hierin een belangrijke rol. De doorgaande route leidde de mensen naar het centrum van het natuurgebied, terwijl voor de parkeerplaats van deze route moest worden afgeweken. In 2005 is de kruising opnieuw ingericht. De doorgaande route leidt nu naar het natuurtransferium, waar een parkeerplaats is en een bezoekerscentrum van Natuurmonumenten. Nu rijdt veel verkeer naar deze plek. Een ‘kleine’ maatregel kan dus een grote sturende werking hebben. Het natuurtransferium won in 2007 de Ruimte & Mobiliteitsprijs.Uitnodigende maatregelenDe ervaringen in verschillende gebieden laten zien dat sturing van gemotoriseerd recreatieverkeer mogelijk is. Het is niet nodig om dit alleen met afwerende sturingsmaatregelen te doen. Uitnodigende maatregelen kunnen ook heel effectief zijn. Maatregelen die de recreanten verleiden naar een ander, minder kwetsbaar deel van een natuurgebied te gaan, hebben veel potentie. Inzicht in de wensen en behoeften van recreanten is daarbij essentieel. Sturing is namelijk maatwerk: elk natuurgebied heeft een ander publiek met verschillende wensen en behoeften. Bezoekers die niet bekend zijn met het gebied, zijn eerder geneigd de borden te volgen.Leerpunten Sturing van gemotoriseerd recreatieverkeer is mogelijk. Uitnodigende maatregelen hebben het meeste effect. Het bepalen welke uitnodigende sturingsmaatregelen het meeste effect hebben is maatwerk. Inzicht in wensen, behoeften en gedrag van de recreant is belangrijk voor het scheppen van het juiste aanbod; elk gebied trekt een ander type recreant. Inzicht in de verkeersstromen in een gebied is zowel voorafgaand aan de implementatie van sturingsmaatregelen als naderhand belangrijk. Meer informatie Presentaties en verslag Symposium Leisure en Mobiliteit, 8 november 2007. Dhr. R. Beunen, Wageningen Universiteit, leerstoel Landgebruiksplanning en Mw. I. van der Veen, Provincie Gelderland.

  Onderwerp: Recreatie
  Praktijkvoorbeeld 3-07-2008

• Bereikbaarheid Noord-Hollandse kust: durven doen

  Beschrijving Locatie: Noord-Hollandse kust Aantal bezoekers: Niet bekend, maar alleen Zandvoort trekt jaarlijks al 1,5 miljoen bezoekers. Problematiek: Hoe zorg je ervoor dat de kust bereikbaar blijft? Betrokken partijen: Provincie Noord-Holland, kustgemeenten, ondernemers en vervoersmaatschappijen. Status: In 2003 is begonnen met een aantal pilots om de automobiliteit in het kustgebied te reduceren. De Noord-Hollandse kust trekt jaarlijks veel dagjesmensen en vakantiegangers. Deze bezoekersstroom is moeilijk voorspelbaar, omdat deze sterk bepaald wordt door het weer. Op een mooie zomerse dag zorgt het strandverkeer voor files en daarmee een slechte bereikbaarheid. De drukte op de toevoerwegen maakt de kust ook slecht bereikbaar voor de hulpdiensten en daarmee komt de veiligheid in het geding. Daarnaast heeft de slechte bereikbaarheid een negatief effect op de lokale economie. De leefomgeving van omwonenden wordt aangetast door parkeeroverlast, geluidsoverlast en uitlaatgassen.Automobiliteit verminderenOnder het motto ‘In Noord-Holland heb je een uurtje meer strand’ startte de provincie Noord-Holland het project ‘Bereikbare kust Noord-Holland. Doel is het toeristisch product verbeteren door eerdergenoemde negatieve effecten te reduceren. Het streven is om op mooie stranddagen een goede doorstroming te bereiken. Op topdagen wordt vastlopen van het verkeer geaccepteerd. Om de doorstroming te verbeteren moeten er meer bezoekers met de fiets, trein en bus naar het strand komen. Om dit te realiseren willen provincie en ondernemers het vervoer naar het strand integreren in het toeristisch product en daarmee de bezoeker iets extra’s bieden. Hiervoor zijn diverse projecten gestart, zoals het laten rijden van kustbussen, verzorgen van meer bewaakte fietsenstallingen en verkeersmanagement in Haarlem en Zandvoort. De kustbussen worden hier kort beschreven. Kustbus Petten-Den HelderOverheden en ondernemers in verschillende kustplaatsen in de kop van Noord-Holland wilden het autogebruik van verblijfstoeristen tijdens hun vakantie verminderen door ze een goed en aantrekkelijk alternatief te bieden. Ondernemers boden verblijfstoeristen daarom een vervoerspas aan voor de kustbus tussen Petten en Den Helder. Ook kon de toerist met de vervoerspas gratis of tegen beperkt tarief fietsen huren en korting krijgen op allerlei attracties. Deze bus doet verschillende campings, bungalowparken en toeristische attracties aan. Omdat de zittende vervoerder de kustbus als een inbreuk op de OV-concessie zag, is zij naar de rechter gestapt. De rechter heeft de vervoerder in het gelijk gesteld. Nu wordt de bus als regulier openbaar vervoer verzorgd. Het draagvlak bij de ondernemers is weg. Reizigers zijn geconfronteerd met een verdubbeling van het tarief.Strandbus ZandvoortIn 2004 namen Zandvoortse ondernemers het initiatief voor een strandbus om badgasten vanaf het station naar diverse plekken langs strand te brengen. Men had een vervoervorm op het oog die paste bij ‘een dagje naar het strand’, dus met een heel andere beleving en uitstraling dan het reguliere openbaar vervoer. Daarom wilden ze niet met de concessiehouder, Connexxion, in zee. De provincie Noord-Holland ondersteunde dit initiatief, omdat het uitstekend paste in het beleid om de bereikbaarheid van de kust te verbeteren. In de zomer van 2004 ging de strandbus, uitgevoerd door het particuliere bedrijf OAD, van start. De provincie trad op als opdrachtgever. Een jaar later werd het opdrachtgeverschap vervuld door de ‘Stichting Strandbus’ van de Zandvoortse ondernemers. De inkomsten komen uit kaartverkoop (de strippenkaart is niet geldig), sponsoring, reclame op de voertuigen en een bijdrage van de provincie.De strandbus reed als ‘besloten vervoer’, alleen toegankelijk voor treinreizigers. Vanaf de start liet Connexxion weten dit vervoer niet te beschouwen als besloten vervoer, en daarmee als een inbreuk op de concessie. Afgesproken werd dat voor de zomer van 2004 Connexxion geen bezwaar zou maken, maar dat aan het KpVV gevraagd zou worden een uitspraak te doen of deze vorm van vervoer als besloten of als openbaar vervoer beschouwd zou worden. De uitspraak van het KpVV was, dat deze vorm van vervoer als openbaar vervoer beschouwd moest worden. In 2005 is het initiatief en het opdrachtgeverschap van de Strandbus overgenomen door de plaatselijke ondernemers, verenigd in Stichting “De Strandbus”. In 2005 heeft de OAD in opdracht van de Stichting “De Strandbus” gereden. In 2005 heeft Connexxion formeel bezwaar gemaakt, wat op 10 september erin uitmondde dat de strandbus zonder waarschuwing vóóraf door de Inspectie voor Verkeer en Waterstaat middels bestuursdwang van de weg werd gehaald – overigens zonder een proces verbaal met de motivatie hiervoor te doen uitgaan. Ondertussen werd de concessie ‘Haarlem IJmond’ aanbesteed. De winnaar van de aanbesteding, opnieuw Connexxion, heeft het noordelijke traject van de Strandbus (naar Bloemendaal) als openbaar vervoer in haar aanbieding opgenomen en het zuidelijke deel (naar Zandvoort Zuid) niet. Voor de provincie was dit slecht nieuws: voor exploitatie van alleen het zuidelijk gedeelte leek in Zandvoort geen draagvlak, en continuering van de volledige strandbus zou nu nog meer dan vorig jaar op bezwaren van Connexxion stuiten. In een brief aan de minister stelt de provincie zich op het standpunt dat de strandbus als besloten vervoer zou moeten kunnen rijden. Ondertussen heeft Connexxion de exploitatie op het traject Zandvoort – Bloemendaal gestart. Na overleg met het Ministerie van Verkeer en Waterstaat en het KpVV heeft de provincie besloten om zowel de Strandbus naar Zandvoort Zuid als de Kustbus tussen Petten en Den Helder als openbaar vervoer zonder concessie te laten rijden, beiden met subsidie van de provincie. Beide diensten worden gereden door Connexxion. Ook is er een voorziening gecreëerd voor dagen dat Zandvoort “op slot” zit: zodra het aantal parkeerplaatsen in Zandvoort en Bloemendaal niet meer toereikend is of de file te lang wordt, rijdt Connexxion Tours een pendeldienst van de P+R Floriade naar het strand. Deze dienst wordt uitgevoerd als besloten vervoer, alleen toegankelijk voor passagiers met een combikaart voor parkeren en vervoer.Bijdehand naar het strand Bovengenoemde projecten hebben geleid tot een betere verkeersdoorstroming, minder overlast en een geringe wijziging in de keuze voor een vervoersmiddel. Toch ging het niet altijd van een leien dakje. De regelgeving voor openbaar vervoer is complex en daardoor stranden goede initiatieven. KpVV brengt medio 2006 een publicatie uit met tips om hier beter mee om te gaan: ‘Langs de randen van het openbaar vervoer’.Een belangrijke succesfactor voor het wel slagen van een aantal initiatieven is een goede communicatie van de vervoersmogelijkheden naar de bezoeker. Dit is onder andere gedaan via de website www.reachthebeach.nl. Op deze site kan de bezoeker per kustplaats zien op welke manier hij/zij handig naar het strand kan: per auto, fiets, openbaar vervoer of benenwagen. Leerpunten Mobiliteit moet onderdeel worden van het toeristisch product en dus leuk zijn. Zoek partijen bij elkaar die een probleem ervaren. Zorg voor een goede communicatie naar de bezoeker, anders weet hij niet dat er alternatieve vervoersmogelijkheden zijn. Durf alternatieve vervoersmogelijkheden aan te bieden, ook al is niet zeker of ze gaan slagen. Via trial and error bereik je soms meer dan via onderzoek. De regelgeving voor openbaar vervoer is complex. Vaak stranden goede initiatieven. De KpVV-publicatie ‘Langs de rand van het openbaar vervoer' maakt deze materie inzichtelijk. Meer informatie Publicatie Langs de rand van het openbaar vervoer, een verkenning naar de exclusiviteit van de concessie, november 2006. Website www.reachthebeach.nl

  Onderwerp: Recreatie
  Praktijkvoorbeeld 3-07-2008

• Landinrichtingsplan Haarzuilens, benut beschikbare kennis en kengetallen

  Beschrijving Locatie: Recreatiegebied Haarzuilens aan de westrand van de stad Utrecht Aantal bezoekers: 15.000 dagrecreanten op een topdag. De 5 evenementen trekken ca. 100.000 bezoekers per jaar. Problematiek: Hoe geef je recreatieverkeer een plaats bij planontwikkeling? Betrokken partijen: Dienst Landelijk Gebied en Afdeling Verkeer&Vervoer van de Dienst Stadsontwikkeling Utrecht Status: Het landinrichtingsplan met deze maatregelen is in mei 2006 goedgekeurd door de provincie Utrecht en wordt door DLG tot uitvoering gebracht. Om bovenstaand toekomstbeeld te bereiken is recreatieverkeer een punt van aandacht in het landinrichtingsplan Haarzuilens. Haarzuilens is een onderdeel van groenstructuur rondom de stad Utrecht. Het gebied moet op topdagen plaats bieden aan circa 15.000 dagrecreanten. Maar hoe worden deze bezoekersstromen en het daarbij behorende verkeer gereguleerd? In het landinrichtingsplan is ervan uitgegaan dat maximaal 60% van de bezoekers met de auto komt. Dit leek Dienst Stadsontwikkeling (DSO) van de gemeente Utrecht niet realistisch, gezien de afstand naar de stad Utrecht en het station en het ontwerp van het gebied.Vertaling algemeen verkeersmodelDSO heeft daarom met behulp van het gemeentelijk verkeersmodel greep proberen te krijgen op de verkeersstromen door het gebied en de behoefte aan parkeerplaatsen. Lastig punt daarbij is dat het verkeersmodel gebaseerd is op een doordeweekse dag en niet één op één voorspellingen kan doen voor verkeersstromen voor recreatie. Recreatie genereert moeilijk voorspelbare verkeersstromen in het weekend. DSO heeft daarom op een creatieve manier geprobeerd om het algemene verkeersmodel toe te passen voor recreatieverkeer door vertaling van: het verkeersmodel van een werkdag naar een weekenddag. bestaande kengetallen over vervoerskeuze bij bezoek aan megacomplexen (leisurecentra, pretparken en dierentuinen) naar vervoerskeuze voor een recreatiegebied. bezoekfrequenties aan het gebied, het kasteel en de evenementen naar intensiteiten van autoverkeer. herkomstgebieden (noord, oost, zuid, west) naar instroom in het gebied. Voor het parkeren kon ook niet worden uitgegaan van bestaande kengetallen. DSO beschikte niet over cijfers hoe lang mensen bij een kasteel of in het bos blijven. Daardoor is niet bekend hoe vaak een parkeerplaats per dag gebruikt kan worden (turnover). Om toch een inschatting te kunnen maken is uitgegaan van geschatte bezoekersaantallen en verblijfsduur. Hiervoor heeft de gemeente Utrecht informatie ingewonnen bij partijen in het gebied, zoals het kasteel, Natuurmonumenten, de golfbaan en de manege. MaatregelenAl deze gegevens hebben een praktisch model opgeleverd voor het berekenen van verkeersstromen en de behoefte aan parkeerplaatsen in het gebied. Voor de toekomst zijn verschillende scenario’s doorgerekend, veel of weinig bezoekers met de auto, korte en lange verblijfsduur. Op basis van deze uitkomsten zijn in het landinrichtingsplan de volgende maatregelen genomen voor recreatieverkeer: Goede fietsverbindingen vanuit de stad naar het gebied; Doorgaand verkeer door het gebied zoveel mogelijk weren; Gratis parkeerplaatsen aan de randen van het gebied; Reserveringslocaties (boerenland) voor het geval de parkeerdruk bij evenementen toch hoger uitvalt. Bij extreme drukte zijn altijd extra maatregelen nodig, bijvoorbeeld tijdelijke transferia. Zo organiseren het kasteel en de golfbaan regelmatig evenementen in het gebied. De organisatoren zorgen ervoor dat diverse grote parkeerplaatsen rondom het gebied (carpoolparkeerplaatsen of parkeerplaatsen bij het station) fungeren als tijdelijk transferium. Mensen kunnen daar hun auto parkeren en worden dan met gratis pendeldiensten naar het evenement gebracht. Dit wordt gecommuniceerd via de website en met bewegwijzering langs de snelweg en in het gebied. Leerpunten Mobiliteit is een belangrijke randvoorwaarde voor het goed functioneren van recreatiegebieden. Het is daarom belangrijk om meteen in de planfase verkeersdeskundigen in te schakelen. Probeer met behulp van beschikbare cijfers uit andere sectoren (bijvoorbeeld pretparken) zicht te krijgen op het recreatieverkeer in het gebied. Exacte cijfers blijven maatwerk per situatie. Het belang van recreatieverkeer neemt toe, en daarmee de behoefte aan kengetallen. Meer informatie Dhr. C. Verbokkem, Gemeente Utrecht, Dienst Stadsontwikkeling, Afdeling Verkeer en Vervoer

  Onderwerp: Recreatie
  Praktijkvoorbeeld 3-07-2008